Uprawa pszenicy ozimej pozwala na osiągnięcie wysokich plonów, a dodatkowo cena 1 tony ziarna jest najwyższa spośród wszystkich zbóż. Dlatego też jest chętnie uprawiana nawet na nieco gorszych stanowiskach, na których reaguje wzrostem poziomu plonowania na zwiększenie intensywności agrotechniki. Ze względu na przeznaczenie wyróżniana jest pszenica konsumpcyjna zwana także jakościową oraz paszowa, ale to nie jedyne rodzaje pszenicy.
Niezależnie od kierunku użytkowania pszenicy ozimej wilgotność ziarna nie powinna przekraczać 14-14,5%. Wyższa wilgotność może znacznie utrudniać przechowywanie — ziarno może pleśnieć i mogą wystąpić znaczne straty podczas przechowywania.
W objętości ziarna mogą występować niepożądane ciała obce, które mogą być pochodzenia organicznego (resztki pożniwne, nasiona innych roślin w tym chwastów, szkodniki i ich ciała) lub nieorganicznego (piasek, kamienie). Dla zanieczyszczeń fizycznych górna ich granica dla pszenic jakościowych wynosi 2% natomiast dla paszowych 4%. Oprócz nich ziarno może być zanieczyszczone przez mykotoksyny. Limity zawartości mykotoksyn zostały określone w stosunku do deoksyniwalenolu (DON):
1000 μg/kg — nieprzetworzone ziarno zbóż
1500 μg/kg — nieprzetworzony ziarno pszenicy durum
1750 μg/kg — nieprzetworzone ziarno owsa z niejadalną łuską
Liczba opadania określana także liczbą opadania Hagberga określa aktywność alfa amylazy. Enzym ten jest odpowiedzialny za rozkład skrobi do cukrów prostych, które są pożywką dla drożdży używanych w piekarnictwie. Nadmierny wzrost wydajności drożdży jest niekorzystny, ponieważ obniża lepkość ciastka. Aktywność enzymów amolitycznych powinna być możliwie jak najniższa. Ziarno pszenicy jakościowej powinno mieć liczbę opadania od 250 do 280 sekund. Niska liczba opadania ziarna (poniżej 150 sekund) może świadczyć o tym, że rozpoczęły się w ziarniaku procesy związane z jego kiełkowaniem.
Jednym z podstawowych parametrów dzielących ziarno pszenicy konsumpcyjnej na jakościowe i paszowe jest zwartość białka. Dla pszenicy jakościowej jego udział w suchej masie powinien przekraczać 12,5%, natomiast niższa wartość tego parametru, klasyfikuje ziarno pszenicy jako paszowe. Z tym że zawartość białka w pszenicy paszowej nie powinna być niższa niż 9-9,5%.
Dla ziarna pszenicy przeznaczonej na przemiał również istotna jest zwartość glutenu, która powinna wynosić minimum 26%. Natomiast tzw. pszenica przeznaczona na gluten powinna mieć jeszcze większą jego zawartość, czyli powyżej 30%.
Na etapie wyboru materiału siewnego warto także określić podstawowy kierunek uprawy. Pozwoli to na wybranie odpowiedniej odmiany pszenicy ozimej i dostosowanie poziomu agrotechniki do jej wymagań. Solidną bazą do wyprodukowania surowca spełniającego te wyśrubowane kryteria jest wysiew elitarnej genetyki, a zakup kwalifikowanych nasion umożliwia sklep: https://osadkowski.pl/material-siewny/pszenica-ozima–c-001144.
Kwalifikacja zebranego ziarna do grupy konsumpcyjnej lub paszowej zależy od spełnienia rygorystycznych norm fizykochemicznych, wśród których dominuje wilgotność poniżej 14,5% oraz niska zawartość zanieczyszczeń. Kluczowym czynnikiem decydującym o najwyższej cenie w skupie jest również zawartość białka przekraczająca 12,5%, minimum 26% udziału glutenu i optymalna liczba opadania w przedziale 250–280 sekund. Niespełnienie tych wyśrubowanych kryteriów automatycznie degraduje surowiec do gorzej płatnego sektora paszowego, co znacząco obniża opłacalność całej produkcji. Z tego względu docelowy kierunek zbytu należy określić jeszcze przed siewem, dopasowując do niego wybór konkretnej odmiany oraz planowaną intensywność zabiegów agrotechnicznych.
